25.05.2019, 23:02

İstanbul’un Resmi Kuruluş Günü

İstanbul’un Resmi Kuruluş Günü

Tarihte çok az kent vardır ki kuruluş günü belli olsun. Veya ona özel bir gün olsun. Neredeyse bütün kentlerin kuruluşu bir efsaneyle zenginleştirilerek belleklerdeki yerini alır. Roma, bir kurt tarafından büyütülen Romus ve Romulus kardeşler efsanesiyle ilişkilendirilir. İstanbul’un kuruluşu (muhtemelen tarihindeki ikinci kuruluşu) ise daha realist sunulur. Milattan evvel 7. Yüzyılda Megaralılarca kurulur, denir. Ancak, kolonileştirilir, demek daha doğru. Asıl kuruluşumuz ise, Milattan sonra 330 yılı. Roma İmparatoru Konstantinos (Constantinus) tarafından bazı siyasi, idari ve sosyal mevzulardan dolayı İmparatorluğun yeni başkenti bugünkü İstanbul olur. 326-330 yıllarını kapsayan imar faaliyetleri önemli ölçüde tamamlanınca, 11 Mayıs günü resmi açılış yapılır ve büyük şenlikler düzenlenir.

Neden 11 Mayıs?

Elbette 11 Mayıs günü tesadüfen seçilmemişti. Bir hikmeti vardır, deyip, mevzuyu açalım. Kentin, başkent olarak resmi açılışının yapılacağı günün tayini için ilginç yollara başvuruluyordu. Bu yollara en çok kızanlarsa hiç kuşkusuz Hıristiyanlardı. Kızıyorlardı, çünkü bu konuda başvurulan kişiler kahinlerdi. Ülkenin içinde bulunduğu durumdan hareketle çeşitli varsayımlar üretiliyordu. Yıldızlar gözlemleniyor, en uygun gün tespit edilmeye çalışılıyordu. Kentin talihi açısından o kadar önemli bir konuydu ki bu. Kurbanlar kesiliyor, kahinler kurban hayvanların bağırsak fallarına bakıyordu. Elbette ki bunu talep eden, imparatordu. Sonuçta, kentin açılış günü olarak belirlenen 11 Mayısı, pagan bir astronom, yıldızların hareketlerine göre belirler.

Açılış töreninin, imparatorun kendi adına yaptırdığı Forum Konstantini’de veya Sultanahmet’teki Hipodromda yapıldığı muhtemeldir. Forum Konstantini’nin ortasındaki anıt (bugünkü Çemberlitaş) Apollon Tapınağı’ndan getirilen bir anıttı ve en üstünde de sol invictus/yenilmez güneş tanrısı formunda Konstantinos’un heykeli bulunuyordu. Her gün, 80.000 insan için bedava ekmek dağıttıran Konstantinos, yeni şehrin kuruluşuna dair fermanını, Strategiondaki bir stele (muhtemelen mermer) yazdırmıştır.

İmparatorun ahşap heykeli altınla kaplanmış ve kıyafetler giyindirilmiş halde kortej önünde gezdirilerek, herkesin bu heykele (Tanrısallaştırılan Konstantinos’a) saygı sunması istenmişti. Bu törenin, kentin kuruluş kutlamaları çerçevesinde her yıl tekrarı istenmiş, sonraki törenler de bugünkü Sultanahmet Meydanı’nın yerindeki Hipodromda yapılır olmuştu.

Yaşasın Yeni Roma/Nea Roma

Bir konuda net yargıya varalım. Konstantinos kenti kendi adına izafeten kurmamıştı. Batıda, artık eskiyen ve işleyişini benimsemediği Eski Roma’nın yerine kurduğu kente, Yeni Roma adını vermişti. İlk zamanlar kullanılsa da sonradan, kurucusunun adıyla anılmaya başlanacaktı İstanbul. Hatta uzun olduğu için isim, kısaca Polis adı kullanılmıştır. Yeni Roma kurulurken, eskisi örnek alınır.

İstanbul’un Kuruluşunu Neden Kutlamıyoruz?

Roma İmparatorluğu’na başkentlik yapmış İstanbul’da yaşayan bizler için 11 Mayıs sırdan bir gün. Kentin, kuruluş yılının üzerinden geçen 1689 yıldan habersiziz. Yani hatırlamıyoruz. Okul kitaplarımızda dahi yer almayan önemli bir bilgi eksikliği bu. Sahip olduğumuz kentin geçmişine tümüyle saygı duymamız gerekir. Gelecek, geçmişten koparak gelen parçalarla kurulur. O nedenle şehrin gelişimini taçlandıran önemli günleri ve olayları birbirinden ayırt etmeksizin yaşatmak, İstanbul’a karşı bir vefa borcudur.

Yorumlar (0)
20
açık
Namaz Vakti 21 Mayıs 2022
İmsak 03:45
Güneş 05:34
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:27
Yatsı 22:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Antalyaspor 38 59
7. Beşiktaş 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Galatasaray 38 52
11. Sivasspor 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 35 48
13. Gençlerbirliği 35 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31