25.05.2019, 23:02 298

İstanbul’un Resmi Kuruluş Günü

İstanbul’un Resmi Kuruluş Günü

Tarihte çok az kent vardır ki kuruluş günü belli olsun. Veya ona özel bir gün olsun. Neredeyse bütün kentlerin kuruluşu bir efsaneyle zenginleştirilerek belleklerdeki yerini alır. Roma, bir kurt tarafından büyütülen Romus ve Romulus kardeşler efsanesiyle ilişkilendirilir. İstanbul’un kuruluşu (muhtemelen tarihindeki ikinci kuruluşu) ise daha realist sunulur. Milattan evvel 7. Yüzyılda Megaralılarca kurulur, denir. Ancak, kolonileştirilir, demek daha doğru. Asıl kuruluşumuz ise, Milattan sonra 330 yılı. Roma İmparatoru Konstantinos (Constantinus) tarafından bazı siyasi, idari ve sosyal mevzulardan dolayı İmparatorluğun yeni başkenti bugünkü İstanbul olur. 326-330 yıllarını kapsayan imar faaliyetleri önemli ölçüde tamamlanınca, 11 Mayıs günü resmi açılış yapılır ve büyük şenlikler düzenlenir.

Neden 11 Mayıs?

Elbette 11 Mayıs günü tesadüfen seçilmemişti. Bir hikmeti vardır, deyip, mevzuyu açalım. Kentin, başkent olarak resmi açılışının yapılacağı günün tayini için ilginç yollara başvuruluyordu. Bu yollara en çok kızanlarsa hiç kuşkusuz Hıristiyanlardı. Kızıyorlardı, çünkü bu konuda başvurulan kişiler kahinlerdi. Ülkenin içinde bulunduğu durumdan hareketle çeşitli varsayımlar üretiliyordu. Yıldızlar gözlemleniyor, en uygun gün tespit edilmeye çalışılıyordu. Kentin talihi açısından o kadar önemli bir konuydu ki bu. Kurbanlar kesiliyor, kahinler kurban hayvanların bağırsak fallarına bakıyordu. Elbette ki bunu talep eden, imparatordu. Sonuçta, kentin açılış günü olarak belirlenen 11 Mayısı, pagan bir astronom, yıldızların hareketlerine göre belirler.

Açılış töreninin, imparatorun kendi adına yaptırdığı Forum Konstantini’de veya Sultanahmet’teki Hipodromda yapıldığı muhtemeldir. Forum Konstantini’nin ortasındaki anıt (bugünkü Çemberlitaş) Apollon Tapınağı’ndan getirilen bir anıttı ve en üstünde de sol invictus/yenilmez güneş tanrısı formunda Konstantinos’un heykeli bulunuyordu. Her gün, 80.000 insan için bedava ekmek dağıttıran Konstantinos, yeni şehrin kuruluşuna dair fermanını, Strategiondaki bir stele (muhtemelen mermer) yazdırmıştır.

İmparatorun ahşap heykeli altınla kaplanmış ve kıyafetler giyindirilmiş halde kortej önünde gezdirilerek, herkesin bu heykele (Tanrısallaştırılan Konstantinos’a) saygı sunması istenmişti. Bu törenin, kentin kuruluş kutlamaları çerçevesinde her yıl tekrarı istenmiş, sonraki törenler de bugünkü Sultanahmet Meydanı’nın yerindeki Hipodromda yapılır olmuştu.

Yaşasın Yeni Roma/Nea Roma

Bir konuda net yargıya varalım. Konstantinos kenti kendi adına izafeten kurmamıştı. Batıda, artık eskiyen ve işleyişini benimsemediği Eski Roma’nın yerine kurduğu kente, Yeni Roma adını vermişti. İlk zamanlar kullanılsa da sonradan, kurucusunun adıyla anılmaya başlanacaktı İstanbul. Hatta uzun olduğu için isim, kısaca Polis adı kullanılmıştır. Yeni Roma kurulurken, eskisi örnek alınır.

İstanbul’un Kuruluşunu Neden Kutlamıyoruz?

Roma İmparatorluğu’na başkentlik yapmış İstanbul’da yaşayan bizler için 11 Mayıs sırdan bir gün. Kentin, kuruluş yılının üzerinden geçen 1689 yıldan habersiziz. Yani hatırlamıyoruz. Okul kitaplarımızda dahi yer almayan önemli bir bilgi eksikliği bu. Sahip olduğumuz kentin geçmişine tümüyle saygı duymamız gerekir. Gelecek, geçmişten koparak gelen parçalarla kurulur. O nedenle şehrin gelişimini taçlandıran önemli günleri ve olayları birbirinden ayırt etmeksizin yaşatmak, İstanbul’a karşı bir vefa borcudur.

Yorumlar (0)
23°
açık
Namaz Vakti 22 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30