25.12.2022, 19:27

Yeni Yıl Kutlaması ve 1 Ocak Üzerine

Yeni Yıl Kutlaması ve 1 Ocak Üzerine

Ne zaman ki takvim yaprakları azalsa o zamandan itibaren yılbaşı kutlaması yapılır mı? Yapılmaması mı gerekir? Tartışması başlar. Kimi için sıradan bir gündür 31 Aralık. Kimi için günahtır kutlanması. Kısacası herkesin bir bakışı vardır bu günle ilgili.

Yine şöyle bir bakarsak, güçlü kültürlere sahip her toplumun eskiden ve bazılarının hala farklı bir takvimleri vardır. Mayaların, Çinlilerin, Yahudilerin vd. toplumların bir kısmı güneş, bir kısmı ayın yaptığı hareketlere bağlı olarak temellendirilmiş takvimleri. Çinlilerin takvimi çok ilginç. Kimi kültürlerdeyse dünyanın oluşumu ile başlar takvim. Sumerler ne yapmış? Zigguratlar yardımıyla hareketlerini iyi gözlemledikleri ay’ı temel alarak hazırlamışlar takvimlerini: Günümüzden yaklaşık 5 bin yıl kadar evvel. Mısırlılar, Nil Nehri’nin taşma dönemlerini hesap etmek için bir takvim geliştirmişler ve bunun için güneşi baz almışlar.

Günümüzde dünyanın pek çok yerinde kullanılan, tercih edilen takvimin ilk şekli, Roma’nın meşhur İmparatoru Iulius Caesar zamanında, milattan önce 46 yılında kullanıma başlamış. Dağınık takvim kullanılmasının önüne geçerek, kolaylık sağlamak üzere Iulius Caesar tarafından istenilen bu düzenlemeyi yapan kişi, İskenderiyeli astronomi uzmanı Sosigenes olmuş. Bu ilk takvimde yılın ilk günü, baharın başlangıcı olarak kabul edilen 1 Mart’tı. Iulius Caesar, yılın ilk günü konusuna bizzat müdahale ederek, yeni yılın ilk gününün 1 Ocak itibariyle başlamasını sağlamış ve takvim yürürlüğe girmiş. Tabiî ki zaman içerisinde, takvimdeki bazı aksaklıkların olduğu anlaşıldıkça, yeniden düzenleme yoluna gidilmiş. Böylece Iulius Caesar döneminde kabul edilen güneş takvimi, temel özelliklerini koruyarak, günümüze kadar kullanımda kalmıştır.

Hani bazen anlatımlara şöyle başlanır ya; milattan önce veya milattan sonra. Yahut İsa’dan önce, İsa’dan sonra diye. İşte takvime yapılan ilk ciddi müdahale bu olmuş, çok sonradan Hz. İsa’nın doğum yılı olarak düşünülen senenin takvimin başlangıç yılı, yani 0 yılı olması kararlaştırılmış. Mesela Bizans’ta, dünyanın yaratılış yılı olarak kabul edilen bir yıldan başlanır takvime. Bizans takvimine göre şu an 7530 yılını geride bıraktık. Yani bu takvime göre yaratılış tarihi, MÖ. 5509 tarihine tekabül ediyor.

Yahudilerde de benzer bir durum vardır. Ancak bu kez hem ay takvimidir kullanılan hem de başlangıcı, ilk insanın yaratılışına endekslenmiştir. Bu takvime göre de 5785 yılı geride bıraktık. Yeni yıla geçiş ayları her iki takvimde de eylül ayına denk gelmektedir.

İnanın ki tüm bu uğraşılar, bir takvim tanımlamasından başka bir şey değil. Önce şunu kabul etmemiz lazım, 0 yılının Hz. İsa’nın doğumuyla bir ilgisi olmadığı gibi, 1 Ocağın da doğum günü olmadığı kesindir. Milat yılı olarak kabul edilen 0 yılından 3-5 yıl kadar evvel Hz. İsa’nın doğduğu kabul edilir. Bu küçük yanılgının yanı sıra miladi takvimin açılımına geçelim.

Miladi takvim, güneşin hareketleri baz alınarak hazırlanmış bir takvimdir. Her yıl artan 6 saatlik zaman dilimi ise 4 yılda bir şubat ayının 29 çekmesi sûretiyle karşılanmıştır.

Şimdi daha iyi bilinmesi gereken nokta, 1 Ocak tarihinin yeni yılın ilk günü olarak kabul edilişinin ne Hz. İsa’nın doğum günüyle ilgisi vardır ne de dinsel içerikli bir kutsiyeti göstermektedir.

Peki ülkemizde Miladi takvim ne zaman kullanılmaya başlandı? Bilindiği kadarıyla ilk olarak 1917 yılında Takvim-i Garbi (Batı Takvimi) adıyla kullanılmaya başlanmış; Atatürk’ün gerçekleştirdiği reformlardan biri olarak da resmî olarak uygulamaya konulmuştur.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 07 Şubat 2023
İmsak 06:36
Güneş 08:02
Öğle 13:23
İkindi 16:08
Akşam 18:34
Yatsı 19:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 20 53
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Villarreal 20 31
6. Real Betis 20 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 20 30
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 20 23
15. Espanyol 20 21
16. Sevilla 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9