23.01.2018, 21:40 532

Evliya Çelebi’yi Anımsamak

Evliya Çelebi’yi Anımsamak

Evliya Çelebi, Derviş Mehmed Zılli’nin oğlu olarak İstanbul’da, bugünkü Küçükpazar-Unkapanı arasındaki evlerinde dünyaya gelir. Babası aslında S. Ahmet Camisi’nin ahşap oymaları başta olmak üzere pek çok önemli eserler üreten bir kişi. Zıllî lakabının, gölge oyunu oynatmasından ileri geldiği söylenir. Yaşadıkları Unkapanı semtinde bugün de varlığını devam ettiren bir cami vardır ki, Evliya Çelebi ve ailesinin izlerini taşımaktadır: Yavuz Er Sinan Camisi. Kimdir Yavuz Er Sinan?

Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul kuşatması esnasında, yanında yer almış, fethe katılmış ve yararlılıklar göstermiş biridir. Kendisine mükâfat olarak yaşadıkları yer olan Unkapanı’ndan yer verilmiştir. Aslında adı Yavuzer olarak değil, Yavuz Er olarak yazılmaktadır. Muhtemelen fetihle ilgili bir lakaptır. İşte Unkapanı’ndaki bu camiyi yaptıran ve adını veren de Yavuz Er Sinan’dır. Vefat edince de adını taşıyan caminin haziresine gömülür.

Evliya Çelebi kendi soy kütüğüne de değinmiştir. Onun anlatımından yola çıkılırsa: Yavuz Er Sinan’ın oğlu Turhan Bala; onun oğlu Kara Mustafa Paşa; oğlu Demirci Kara Ahmet ve onun da oğlu Derviş Mehmet Zıllî.

Malum olduğu üzere, Sultan II. Bayezid döneminde Ahi Çelebi tarafından yaptırılan ve Haliç kıyısında olan tek kubbeli Ahi Çelebi Camisi, Evliya Çelebi’nin meşhur rüyasını gördüğü ve “Şefaat ya Resûlallah” yerine, “Seyahat ya Resûlallah” dediği yer. Sonrası, eski dünyanın (Avrupa, Asya, Afrika) pekçok yerine düzenlediği seyahatler ve seyahatlere dair tuttuğu çok sayıda notlar… Aslında seyahatlerinin bir kısmını ordu ile birlikte yapar, bazen savaşlara katılır. Son seyahatini Mısır civarlarına yaptığı sırada vefat ettiği var sayılmaktadır. Ancak nereye gömüldüğü bir muamma.

En büyük dedesi, kendi adıyla anılan caminin haziresinde yatmakta. Evliya Çelebi’nin dedesi Demirci Kara Ahmet ve babası Derviş Mehmet Zıllî’nin, annesi de dahil olmak üzere bugünkü Şişhane-Kasımpaşa yol ayrımındaki Meyyitzâde Mezarlığı’nda, Lohusa Hatun Türbesi’ne yakın bir sofada gömülü olduklarını eski kaynaklar belirtir. Meyyitzâde Mezarlığı adını, eski Galata Surları’nın Şişhane’ye açılan kapısı olan Meyyitzâde Kapısı’ndan almaktadır. Şeyhülislam Sahip Molla Bey’in zamanında (1909’da görev yapmıştır) yol genişletme çalışmaları yapılırken, Kasımpaşa’ya doğru uzayan Müslüman mezarlarının bozulup, dağıtılarak, taşlarının Saliha Hatun/Rahime veya Lohusa Sultan Türbesi’nin baş tarafında açılan büyük bir çukura gömüldüğü ve buna şahit olduğunu söyleyen İhtifalci Mehmet Ziya Bey, bu durumu kitabı İstanbul ve Boğaziçi’nde anlatır. Ancak, Evliya Çelebi’ye ait bir mezarın varlığından bahsedilmemektedir. Mezar taşları bugün gömüldükleri yerde midir? Belki de.

2011 yılıydı. O sene, Evliya Çelebi Yılı ilân edilmişti. Bir gün Kültür Bakanlığı’ndan gelen bir telefonda, Güzel Sanatlar Genel Müdürü Sayın Ayşenur İslam’ın Ahi Çelebi Camisi’ni ziyaret edeceği, mihmandarlık yapmam istendi. Sayın Ayşenur İslam ile Ahi Çelebi Camisi’ni dolaştık ve kendilerine camiyi, Evliya Çelebi’nin rüyasını anlattım. Aile mezarlığının da Meyyitzade Mezarlığında olduğu ama yol çalışması sırasında kaldırıldığını ilettim. Keşke bu konuda bir çalışma yapılsa ve Evliya Çelebi’yi hatırlatacak bir anıt olsa, dedim; son derece yakından ilgilendiler konuyla ve söylediklerime destek verdiler. İşte o zamandan beridir aklıma takıldı bu konu. Şimdi, Şişhane’deki veya Unkapanı-Küçükpazar arasında, Haliç kıyısında bir noktaya Evliya Çelebi adına bir anıt yapılsa, bu değerli seyyahı daha çok yâd etsek ne kadar güzel olur…

Yorumlar (0)
-2°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:47
Akşam 18:09
Yatsı 19:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12