23.01.2018, 21:40 519

Evliya Çelebi’yi Anımsamak

Evliya Çelebi’yi Anımsamak

Evliya Çelebi, Derviş Mehmed Zılli’nin oğlu olarak İstanbul’da, bugünkü Küçükpazar-Unkapanı arasındaki evlerinde dünyaya gelir. Babası aslında S. Ahmet Camisi’nin ahşap oymaları başta olmak üzere pek çok önemli eserler üreten bir kişi. Zıllî lakabının, gölge oyunu oynatmasından ileri geldiği söylenir. Yaşadıkları Unkapanı semtinde bugün de varlığını devam ettiren bir cami vardır ki, Evliya Çelebi ve ailesinin izlerini taşımaktadır: Yavuz Er Sinan Camisi. Kimdir Yavuz Er Sinan?

Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul kuşatması esnasında, yanında yer almış, fethe katılmış ve yararlılıklar göstermiş biridir. Kendisine mükâfat olarak yaşadıkları yer olan Unkapanı’ndan yer verilmiştir. Aslında adı Yavuzer olarak değil, Yavuz Er olarak yazılmaktadır. Muhtemelen fetihle ilgili bir lakaptır. İşte Unkapanı’ndaki bu camiyi yaptıran ve adını veren de Yavuz Er Sinan’dır. Vefat edince de adını taşıyan caminin haziresine gömülür.

Evliya Çelebi kendi soy kütüğüne de değinmiştir. Onun anlatımından yola çıkılırsa: Yavuz Er Sinan’ın oğlu Turhan Bala; onun oğlu Kara Mustafa Paşa; oğlu Demirci Kara Ahmet ve onun da oğlu Derviş Mehmet Zıllî.

Malum olduğu üzere, Sultan II. Bayezid döneminde Ahi Çelebi tarafından yaptırılan ve Haliç kıyısında olan tek kubbeli Ahi Çelebi Camisi, Evliya Çelebi’nin meşhur rüyasını gördüğü ve “Şefaat ya Resûlallah” yerine, “Seyahat ya Resûlallah” dediği yer. Sonrası, eski dünyanın (Avrupa, Asya, Afrika) pekçok yerine düzenlediği seyahatler ve seyahatlere dair tuttuğu çok sayıda notlar… Aslında seyahatlerinin bir kısmını ordu ile birlikte yapar, bazen savaşlara katılır. Son seyahatini Mısır civarlarına yaptığı sırada vefat ettiği var sayılmaktadır. Ancak nereye gömüldüğü bir muamma.

En büyük dedesi, kendi adıyla anılan caminin haziresinde yatmakta. Evliya Çelebi’nin dedesi Demirci Kara Ahmet ve babası Derviş Mehmet Zıllî’nin, annesi de dahil olmak üzere bugünkü Şişhane-Kasımpaşa yol ayrımındaki Meyyitzâde Mezarlığı’nda, Lohusa Hatun Türbesi’ne yakın bir sofada gömülü olduklarını eski kaynaklar belirtir. Meyyitzâde Mezarlığı adını, eski Galata Surları’nın Şişhane’ye açılan kapısı olan Meyyitzâde Kapısı’ndan almaktadır. Şeyhülislam Sahip Molla Bey’in zamanında (1909’da görev yapmıştır) yol genişletme çalışmaları yapılırken, Kasımpaşa’ya doğru uzayan Müslüman mezarlarının bozulup, dağıtılarak, taşlarının Saliha Hatun/Rahime veya Lohusa Sultan Türbesi’nin baş tarafında açılan büyük bir çukura gömüldüğü ve buna şahit olduğunu söyleyen İhtifalci Mehmet Ziya Bey, bu durumu kitabı İstanbul ve Boğaziçi’nde anlatır. Ancak, Evliya Çelebi’ye ait bir mezarın varlığından bahsedilmemektedir. Mezar taşları bugün gömüldükleri yerde midir? Belki de.

2011 yılıydı. O sene, Evliya Çelebi Yılı ilân edilmişti. Bir gün Kültür Bakanlığı’ndan gelen bir telefonda, Güzel Sanatlar Genel Müdürü Sayın Ayşenur İslam’ın Ahi Çelebi Camisi’ni ziyaret edeceği, mihmandarlık yapmam istendi. Sayın Ayşenur İslam ile Ahi Çelebi Camisi’ni dolaştık ve kendilerine camiyi, Evliya Çelebi’nin rüyasını anlattım. Aile mezarlığının da Meyyitzade Mezarlığında olduğu ama yol çalışması sırasında kaldırıldığını ilettim. Keşke bu konuda bir çalışma yapılsa ve Evliya Çelebi’yi hatırlatacak bir anıt olsa, dedim; son derece yakından ilgilendiler konuyla ve söylediklerime destek verdiler. İşte o zamandan beridir aklıma takıldı bu konu. Şimdi, Şişhane’deki veya Unkapanı-Küçükpazar arasında, Haliç kıyısında bir noktaya Evliya Çelebi adına bir anıt yapılsa, bu değerli seyyahı daha çok yâd etsek ne kadar güzel olur…

Yorumlar (0)
30°
az bulutlu
Namaz Vakti 04 Temmuz 2020
İmsak 03:32
Güneş 05:30
Öğle 13:14
İkindi 17:13
Akşam 20:47
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 30 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 32 55
4. Chelsea 32 54
5. M. United 32 52
6. Wolverhampton 32 52
7. Sheffield United 32 47
8. Arsenal 32 46
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Crystal Palace 32 42
13. Newcastle 32 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 32 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 33 37
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 33 34
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24
Günün Karikatürü Tümü