23.01.2018, 21:40 579

Evliya Çelebi’yi Anımsamak

Evliya Çelebi’yi Anımsamak

Evliya Çelebi, Derviş Mehmed Zılli’nin oğlu olarak İstanbul’da, bugünkü Küçükpazar-Unkapanı arasındaki evlerinde dünyaya gelir. Babası aslında S. Ahmet Camisi’nin ahşap oymaları başta olmak üzere pek çok önemli eserler üreten bir kişi. Zıllî lakabının, gölge oyunu oynatmasından ileri geldiği söylenir. Yaşadıkları Unkapanı semtinde bugün de varlığını devam ettiren bir cami vardır ki, Evliya Çelebi ve ailesinin izlerini taşımaktadır: Yavuz Er Sinan Camisi. Kimdir Yavuz Er Sinan?

Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul kuşatması esnasında, yanında yer almış, fethe katılmış ve yararlılıklar göstermiş biridir. Kendisine mükâfat olarak yaşadıkları yer olan Unkapanı’ndan yer verilmiştir. Aslında adı Yavuzer olarak değil, Yavuz Er olarak yazılmaktadır. Muhtemelen fetihle ilgili bir lakaptır. İşte Unkapanı’ndaki bu camiyi yaptıran ve adını veren de Yavuz Er Sinan’dır. Vefat edince de adını taşıyan caminin haziresine gömülür.

Evliya Çelebi kendi soy kütüğüne de değinmiştir. Onun anlatımından yola çıkılırsa: Yavuz Er Sinan’ın oğlu Turhan Bala; onun oğlu Kara Mustafa Paşa; oğlu Demirci Kara Ahmet ve onun da oğlu Derviş Mehmet Zıllî.

Malum olduğu üzere, Sultan II. Bayezid döneminde Ahi Çelebi tarafından yaptırılan ve Haliç kıyısında olan tek kubbeli Ahi Çelebi Camisi, Evliya Çelebi’nin meşhur rüyasını gördüğü ve “Şefaat ya Resûlallah” yerine, “Seyahat ya Resûlallah” dediği yer. Sonrası, eski dünyanın (Avrupa, Asya, Afrika) pekçok yerine düzenlediği seyahatler ve seyahatlere dair tuttuğu çok sayıda notlar… Aslında seyahatlerinin bir kısmını ordu ile birlikte yapar, bazen savaşlara katılır. Son seyahatini Mısır civarlarına yaptığı sırada vefat ettiği var sayılmaktadır. Ancak nereye gömüldüğü bir muamma.

En büyük dedesi, kendi adıyla anılan caminin haziresinde yatmakta. Evliya Çelebi’nin dedesi Demirci Kara Ahmet ve babası Derviş Mehmet Zıllî’nin, annesi de dahil olmak üzere bugünkü Şişhane-Kasımpaşa yol ayrımındaki Meyyitzâde Mezarlığı’nda, Lohusa Hatun Türbesi’ne yakın bir sofada gömülü olduklarını eski kaynaklar belirtir. Meyyitzâde Mezarlığı adını, eski Galata Surları’nın Şişhane’ye açılan kapısı olan Meyyitzâde Kapısı’ndan almaktadır. Şeyhülislam Sahip Molla Bey’in zamanında (1909’da görev yapmıştır) yol genişletme çalışmaları yapılırken, Kasımpaşa’ya doğru uzayan Müslüman mezarlarının bozulup, dağıtılarak, taşlarının Saliha Hatun/Rahime veya Lohusa Sultan Türbesi’nin baş tarafında açılan büyük bir çukura gömüldüğü ve buna şahit olduğunu söyleyen İhtifalci Mehmet Ziya Bey, bu durumu kitabı İstanbul ve Boğaziçi’nde anlatır. Ancak, Evliya Çelebi’ye ait bir mezarın varlığından bahsedilmemektedir. Mezar taşları bugün gömüldükleri yerde midir? Belki de.

2011 yılıydı. O sene, Evliya Çelebi Yılı ilân edilmişti. Bir gün Kültür Bakanlığı’ndan gelen bir telefonda, Güzel Sanatlar Genel Müdürü Sayın Ayşenur İslam’ın Ahi Çelebi Camisi’ni ziyaret edeceği, mihmandarlık yapmam istendi. Sayın Ayşenur İslam ile Ahi Çelebi Camisi’ni dolaştık ve kendilerine camiyi, Evliya Çelebi’nin rüyasını anlattım. Aile mezarlığının da Meyyitzade Mezarlığında olduğu ama yol çalışması sırasında kaldırıldığını ilettim. Keşke bu konuda bir çalışma yapılsa ve Evliya Çelebi’yi hatırlatacak bir anıt olsa, dedim; son derece yakından ilgilendiler konuyla ve söylediklerime destek verdiler. İşte o zamandan beridir aklıma takıldı bu konu. Şimdi, Şişhane’deki veya Unkapanı-Küçükpazar arasında, Haliç kıyısında bir noktaya Evliya Çelebi adına bir anıt yapılsa, bu değerli seyyahı daha çok yâd etsek ne kadar güzel olur…

Yorumlar (0)
23°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 20 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:11
İkindi 17:11
Akşam 20:46
Yatsı 22:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30