Sokollu Mehmet Paşa Çeşmesi

Sokollu Mehmet Paşa Çeşmesi

Tarihi Çeşmeler 23.05.2020, 22:58 BERKE EREN
9
Sokollu Mehmet Paşa Çeşmesi

Sokollu Mehmet Paşa Çeşmesi

Camii Kebir Caddesi üzerinde ve Sokullu Mehmed Paşa Türbesi cephesindedir. Yol seviyesi yükseltildiğinden çukurda kalmıştır. Ayna taşı küçüktür. Türbenin cadde tarafındaki yüzünde ve pencerenin sol tarafında üç sıra halinde hazırlanmış şu kitabe vardır:

Bu şarâb-ı tahûru kıldı sebil

Ol semiyy-i Nebbi ferruh fal

Eylesün nûş iden nev kevserden

Rûh-t evlâdına du 'a İrsal

Didi târihini Nihadf içüb

Selsebil-i behişt-i âb ü zülâl

976

Ketebe Hızır.

Çeşme türbe ile beraber yapılmıştır.

Kalenderhane Caddesi üzerinde ve Saçlı Abdülkadir Efendi Camii haziresinin sağ tarafındadır. Kemeri içindeki kitabesi üç satır halinde hazırlanmış olup şudur:

Hazret-i Paşa-yı hemnâm-ı Resul

Ayn-ı âb-ı kevseri kıldı sebil

Nûş İden bulur hayât-t câvidan

Hakk kabul itsün zehi hayr-ı cemil

Kim Nihadi didi târih-i latif

Oldu ayn-ı çeşmesâr-i selsebil

977 (1569)

Ketebe Hızır hattı ile yazılmıştır.

Evliya Çelebi bu çeşmeye Çarşı Çeşmesi demektedir. Sağ tarafında medresenin bahçesine açılan büyük bir kapısı vardır. Bu kapı örülü vaziyette iken 1989 yılında açılmıştır.

Burası, Türbe bahçesi Mesiresi adı ile ünlü idi.

Kaynak: (E.Çelebİ, Haz. Danışman 2/98) (İ.Tanışık, İst Çeş. 1/25) (Hâlid Tanık, Hz. İ Evliya ve Eyüp Beldesi S: 45)

Zal Paşa Caddesi ile Balcı Yokuşunun birleştiği yerde ve sokağın sol köşesindedir. Arkasında Afife Hatun Tekkesi, önünde ise Kızıl Mescid bulunmaktadır. Klasik çeşmenin kemeri içinde üç sıra halinde hazırlanmış şu kitabe vardır:

Sâhib'ül hayr o hemnâm-ı Resul Mevlâ

Kıldı bu çeşmei cân-bahşı revân itdi atâ

Eyledi âb-ı ûrâvânı revân Hakk yoluna

Hoş sebil itdi içüb halk-ı cihan İde du 'â

Hakk kabul eyliye kim didi Nihâdi târih

Kıldı bu çeşmeyi bünyâd Mehemmed Paşa

978 (1570)

Çeşmenin alnında ise şu kitabe bulunmaktadır:

Bu dilcû çeşmenin bânîi vâlâsı (Kırık) itmiş

Hazine yabmadan vaktiyle ol zât-ı behişt-me'vâ

Afife Hanım oldu yarke-i rahmet bu mevki'de

Hüdâ rûh-ı revanın âb-ı kevserle ide irvâ

Ol iffet pişenin Nâfi Efendi ya'ni mahdumu

Hazine eyledi ruhu içün bu çeşmeyi inşâ

1268 (1851)

Nafı' Efendi, Afıfa Hatun Tekkesi'nin kurucusudur. Bu Tekke bahsine bakınız.

Kosova Vilayeti'nin Prizren Sancağı'nda dünyaya gelen kitabe yazan Şair Nİhâdi hakkında hemen hiç bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: (Tanışık, İst Çeş. 1/26) (N. Nirven, Devr Olunan Sular) (Kınalı-Zâde Hasan Çelei, Tezkiretü'ş-şuara 2/1011) (Si. Osm. 4)596)

Feshane Caddesi ile Eyüp İskele Caddesinin birleştiği yerde ve birinci caddenin sol köşesinde idi. Tam karşısında Eyüp Emniyet Amirliği binası ve yan tarafında ve yol aşırı yerde ise, Ferhad Paşa Türbesi vardır. Yeri hâlen arsadır. S. Eldem Bey'in İstanbul Anıları adlı eserinde resmi vardır.

Çeşme alü yüzlü olup tamamen kesme taştan yapmıştı. Yuvarlak kemeri üzerinde üç satır halinde hazırlanmış altı mısralı bir kitabesi vardı. 1946 tarihinde yıktırıldı.

Kaynak: S. Eldem, İst Anıları S: 105)

Camii Kebir Caddesi ile Boyacı Sokağının birleştiği yerde caddenin sağ köşesinde idi. Hemen arkasında şeker Pare Kadın Türbesi vardır. Bu güzelim çeşme 1942 tarihinde yıktırıldı ve yeri yola katıldı.

Altı cepheli çeşmenin her yüzünde mermer oymalı şebekeli pencereleri vardı. Ortadaki pencerenin önüne ve ayna taşının üzerine üç satır halinde hazırlanmış şu kitabe vardı:

Hazret-i Paşa-yı hemnâm-ı Resul

Barekallâh eyledi hayrı cemil

Bu Nihâdtdidi târih "se" ta

Çeşme-i pes üç taraf kıldı sebil

975

Pak, safi çeşme-i âb-ı selsebil

975

Oldu âb-ı kevser âb-ı selsebil

975 (1567)

Geniş saçaklı ve kesme taştan yapılmış olan çeşme bir sebili andırır. Sokullu'nun Eyüp'te altı çeşmesi vardı. Hepsi Mimar Sinan'ın eseridir.

Evliya Çelebi bu çeşmeden "Rasûl Paşa Çeşmesi" diye bahseder ve beşinci tarih mısraını aynen nakleder.

Kaynak: (Tanışık, İst Çeş. 1/22) (Danışman, E.Çelebi 2/98) (S. Eldem, İst Anıları S: 105)

Yorumlar (0)
16°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 03 Haziran 2020
İmsak 03:30
Güneş 05:26
Öğle 13:07
İkindi 17:06
Akşam 20:38
Yatsı 22:26
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Günün Karikatürü Tümü