Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanma hapı yutma

Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımının en büyük bedeli antimikrobiyal direnç gelişmesidir

SAĞLIK 28.11.2020, 19:51 BERKE EREN
12
Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanma hapı yutma

Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanma, hapı yutma

Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımının en büyük bedeli antimikrobiyal direnç gelişmesidir

Gereksiz antibiyotik kullanımında Avrupa'da ilk üçteyiz
 
Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği (HİDER) Genel Sekreteri Prof. Dr. Serhat Ünal, antibiyotik kullanımı konusunda uyarılarda bulunurken KLİMİK, EKMUD, HİDER ve Çocuk Enfeksiyon ve Bağışıklama Dernekleri'nin ortak başlattığı “Hapı Yutma” halk farkındalık kampanyasından bahsetti. Kampanya'nın detaylarına www.hapiyutma.com adresinden ulaşılabilir.
 
Antimikrobiyal direnç dünyadaki en önemli sağlık sorunlarından biridir. Antibiyotikler dünyada en çok kullanılan ilaçlar arasındadır. Tüm dünya ülkeleri antibiyotik kullanımını çok yakından takip ediyor. Bu yakın takip sonucu biliniyor ki yaygın olarak kullanılan antibiyotiklerin yarısı dünyada yanlış ya da gerekmediği halde kullanılmaktadır ve bu da antimikrobiyal direnç sorununa yol açmaktadır.

Antibiyotikleri yaygın ve yanlış kullanırsanız, bakteriler antibiyotiklere karşı kendini nasıl koruyacağını öğreniyor.
Antibiyotikler, sentetik veya doğal yollardan elde edilen ve sadece bakteri grubu mikroplara karşı etkili olan ilaçlardır diyen Türk Hastane İnfeksiyonları ve Kontrolü Derneği (HİDER) Genel Sekreteri Prof. Dr. Serhat Ünal: “Mikropların dünyası geniş. İçinde virüs, mantar, parazit, bakteri var. Antibiyotikler diğer mikroplara karşı değil sadece bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlara karşı etkilidir. Bakteriyel enfeksiyonlar ise örneğin pnömokok bakterisinin neden olduğu zatürre (Pnömoni), tifo, kolera veya bakterilerin neden olduğu idrar yolu enfeksiyonu gibi enfeksiyonlardır.
Sadece bakteri kaynaklı enfeksiyon hastalığı olan hastalar antibiyotik kullanmalıdır uyarısının altını çizen Prof. Dr. Serhat Ünal: “Tüm dünyada antibiyotiklerin kullanımı çok yaygın ve bu yanlış kullanımla mücadele ediyoruz çünkü antibiyotikler yaygın ve yanlış kullanılırsa, bakteriler bundan nasıl korunacağını öğreniyor.”
 
Gereksiz antibiyotik kullanımında Avrupa'da ilk üçteyiz
Gereksiz antibiyotik kullanımında İtalya ve Yunanistan'la beraber, Türkiye'nin ilk üçün içerisinde yer aldığı vurgusunu yapan Prof. Dr. Serhat Ünal, dünyada da gereksiz antibiyotik kullanımı listesinde çok üst sıralarda olduğumuzu belirtti.

Prof. Dr. Serhat Ünal: “Enfeksiyon hastalıklarında en sık bulgu ateştir ama ateş sadece bakteri enfeksiyonlarında değil, virüslerin neden olduğu enfeksiyonlarda (viral enfeksiyonlar) veya kanser, romatizmal hastalıklar gibi başka hastalıklarda da ortaya çıkar. Bu yüzden her ateşi olan hastaya antibiyotik verilmemelidir. Hekimler hastaları muayene ederek, laboratuvar testleri yaparak hastasının ateşinin bir bakteriyel enfeksiyon hastalığına bağlı olup olmadığını belirledikten sonra antibiyotik önermelidir. En önemli maddemiz hastaya gerektiği zaman antibiyotik vermektir. Doğru hastaya, doğru antibiyotiği seçmek de hekimin görevidir. Enfeksiyonun yeri, şekli, ağırlığı, etken mikroorganizmanın tespiti, mikroorganizmanın antibiyotiklere dirençli olup olmadığı, hastanın genel durumu ve altta yatan bir hastalığı olup olmadığı gibi kriterlere göre hekim doğru antibiyotiğe karar vermelidir. Hastanın bakteriyel enfeksiyonuna yönelik doğru antibiyotiğin hekim tarafından reçetelenmesi sonrası en önemli kural ise, hastanın antibiyotiği hekiminin önerdiği dozda, önerdiği saatte ve önerdiği sürede yani “doğru kullanmasıdır”. Her hastalıkta olduğu gibi enfeksiyon hastalığında da tedavi sürecinde hekim, hasta ile iş birliği içerisinde olmalıdır. Antibiyotiğin hekiminin reçetelediği, eczacının belirttiği şekilde, kaç miligram, günde kaç tane, kaç saat arayla alması gerektiğini anlamak ve bunu doğru uygulamak hastanın sorumluluğudur. Tüm bunlar, bizi akılcı antibiyotik kullanımı dediğimiz antibiyotik direncini engellemedeki en büyük silahımız olan noktaya getiriyor yani “hekim, eczacı ve hasta iş birliğine”.

Hekim tarafından yazılan reçete olmadan eczanelerden antibiyotik temin edilemez
Son 5–6 yıl içerisinde kare kod uygulamasıyla artık hekim tarafından yazılan reçete olmadan eczanelerden antibiyotik temin edilememektedir diyen Prof. Dr. Serhat Ünal: “Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımında, tedavi için gerekmediği halde vücuda ilaç veriyorsunuz. Hem hastalığın tedavisi açısından bir anlamı olmuyor, hem ilacın belli yan etkileri var, vücudu gereksiz yere o yan etkilere maruz bırakıyorsunuz. Ek olarak, boşa para harcıyorsunuz, mali yönü de var. Ama bunların tümünden daha da önemlisi, yaygın ve yanlış antibiyotik kullanımı nedeniyle, gerekmediği halde verdiğiniz antibiyotiği vücudunuzdaki mikroorganizmalarla tanıştırıyorsunuz. Şimdi etkili olan antibiyotik, yanlış kullanım nedeniyle bakteriler tarafından tanınıp, kendisine karşı direnç geliştirilmesi nedeniyle bir süre sonra gerçekten hastalık olduğu zaman kullandığınızda etkisini gösteremiyor. Gereksiz ve yanlış antibiyotik kullanımının en önemli bedeli ise “antibiyotiklere karşı bakteriler tarafından geliştirilen direnç ve bunun sonucunda enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde başarısızlık” olarak ödeniyor. Bu nedenle akıllı antibiyotik kullanım kurallarına uymak gerekiyor.”
 
Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanma, hapı yutma
Prof. Dr. Serhat Ünal: “Dirençle mücadele için sağlık personelinin bu konuda eğitilmesi ve duyarlı olması gerekir. Doktorlara, hemşirelere bu konuda birçok eğitim programı yapılıyor. Doktor, hasta, eczacı iş birliği çok gereklidir. Bu nedenle vatandaşın da bu konuda uyarılması ve eğitilmesi gereklidir. Bunun için de dünyanın değişik ülkelerinde farklı programlar uygulanıyor. Biz de KLİMİK, EKMUD, HİDER ve Çocuk Enfeksiyon ve Bağışıklama Dernekleri'nin ortak başlattığı “Hapı Yutma” halk farkındalık kampanyasında bir araya gelerek vatandaşa bunu anlatabilecek bir kampanya geliştirmek için kolları sıvadık.  Hapı yutmak negatif bir terimdir, hap da antibiyotikle ilişkilendirilir. Sloganımızı bunun üzerine kurguladık. Kampanyayla ilgili tüm detaylara www.hapiyutma.com adresinden ulaşılabilir. Ayrıca, topluma yönelik antibiyotik kullanma kurallarını öğretecek bir dizi eğitim programı da hazırlıyoruz ve başarılı olacağını umuyoruz. T.C. Sağlık Bakanlığımızla da iş birliği içerisindeyiz. Bu kampanyamızı vatandaşlarımıza ulaştıracağız.”

Antibiyotikler virüslere etkili değildir!
Antibiyotiklerin virüse etkisi olmadığının altını çizen Prof. Dr. Ünal, sözlerine şöyle devam etti: “Nezleyi, koronavirüsü ya da gribi antibiyotikle iyileştiremeyiz. Ancak bunların seyri sırasında başka bir bakteriyel enfeksiyon da eklenmişse ancak o zaman antibiyotik gerekli olur. Nezle geçiren bir vatandaşımız üzerine başka bakteriyel enfeksiyon eklenmiş ve hekimi ona antibiyotik vermiş olabilir. Hekim neden antibiyotik verdiğini hastasına doğru anlatmazsa hasta, nezlesi sanki antibiyotikle iyileşmiş gibi algılayıp bir daha nezle olduğunda antibiyotik kullanımına yönelebilir. O nedenle sağlık personelleri, hastalık ve tedavileri hastalara doğru anlatmalı, vatandaşlarımız da anlatılanlara dikkatle uymalı.”

Covid-19'a karşı alınabilecek önlemlere uyulmalı
Prof. Dr. Serhat Ünal: “Bulaşıcı hastalıklara karşı sağlıklı ve dengeli beslenmeliyiz. Spor yapmalıyız, uykumuza dikkat etmeliyiz, stresten uzak durmalıyız. Bunlar her türlü hastalığa karşı bağışıklık sistemimizin korunmasını sağlar. Enfeksiyon hastalıklarına karşı korunmamız ve savunmamızda da rol oynar. Bunların ötesinde vatandaş olarak enfeksiyon hastalığının türüne göre ilave yapmamız gereken şeyler olabilir. Örneğin koronavirüs gibi solunum yolu ile bulaşan bir hastalığın bulaşmasını engelleyebilmek, en azından bulaş riskini azaltabilmek için alınan “maske, mesafe, el hijyeni” gibi tedbirler, benzer yolla bulaşan grip ve nezlenin bulaşmasını da engelleyebilmek ya da azaltabilmek için de geçerlidir. Aşı ile korunabilen enfeksiyon hastalıkları için ise mutlaka aşıların düzgün yaptırılmış olması da şarttır. Ayrıca temel temizlik kurallarına dikkat etmek yine enfeksiyon hastalıklarına koruyucu yapılacak yöntemlerdir” diye belirtti.

Yorumlar (0)
12°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 24 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:54
Akşam 18:18
Yatsı 19:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13