Türk ve İslam Eserleri Müzesin’de Cizre'nin Ejderli Kapı Tokmağı

Türk ve İslam Eserleri Müzesin’de Cizre Ulu Camii Bronz Kapısı ve Çift Ejder Kapı Tokmağı

KÜLTÜR SANAT 11.12.2019, 15:44 11.12.2019, 15:59 BERKE EREN
478
Türk ve İslam Eserleri Müzesin’de Cizre'nin Ejderli Kapı Tokmağı

Cizre’nin İslam’ı kabul etmesiyle 639 yılında kiliseden camiye çevrilmiştir. Abbasiler döneminde cami yıktırılıp, onarıma alınmıştır. 1160 yılında Cizre Beyi Baz Şah’ın oğlu Al Sencer tarafından yeniden yaptırılmıştır. Camii’nin muhteşem ahşap üzeri metal kaplama kapısının tokmakları Türk İslâm sanatının en güzel örneklerinden biridir.


 

Cizre Ulu Cami’nin kapı kanatları üzerinde bulunan bu tokmaklar meşhur İslam mucidi El Cezeri tarafından tunçtan yapılmıştır.

Diyarbakır’da, Artuklu Sarayı hizmetinde çalışan İsmail el-Cezeri’nin 1206’da yazdığı “Otomata” adlı minyatürlü kitabında da büyük bir kapının çizimi, ejder figürlü kapı tokmakları ile birlikte görülür.

Tamamen Asya geleneklerine göre tasarlanan bu kapı tokmağı aslında; sağlı ve sollu olmak üzere iki adet bulunmaktaydı. Ancak, 1969 yılında tokmaklardan birinin yerinden sökülerek çalınması üzerine kapının tamamı ve kalan diğer tokmak İstanbul Türk ve İslâm Eserleri Müzesi’ne getirilmiştir.

Döküm tekniğiyle yapılmış ve üzeri kazıma tekniği ile süslenmiş bu kapı tokmağında görülen iki ejder yer ve gök ejderlerini, bunların ortasında bulunan aslan ise yere ve göğe hakim olan hükümdarı sembolize etmektedir.

Ejderlerin gövdesi balık pulu şeklinde kaplı , eleri helezon şeklinde düğümlenirken, birbirlerine dolanan kuyrukların uçları kartal başı biçiminde işlenmiştir. Ağızları açık ejderler kanatlarına doğru bakmaktadır.

1976 yılından beri Türk ve İslam Eserleri Müzesinde sergilenen kapı tokmağının diğer teki 1969 yılında yerinden sökülerek çalınmıştır ve günümüzde Kopenhag David Samling Müzesi’nde sergilenmektedir.

Kaynak

https://archives.saltresearch.org/

http://islamicart.museumwnf.org/

http://www.cizre.gov.tr/ulu-camii

https://gramho.com/

http://www.cizre.gov.tr/ulu-camii

Yorumlar (0)
22°
açık
Namaz Vakti 15 Ağustos 2020
İmsak 04:30
Güneş 06:07
Öğle 13:14
İkindi 17:03
Akşam 20:10
Yatsı 21:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25