Karnak Tapınağından Konstantinopolis’e Theodosius Dikilitaşı

Theodosius Dikilitaşı

KÜLTÜR SANAT 21.11.2019, 09:43 21.11.2019, 15:06 BERKE EREN
241
Karnak Tapınağından Konstantinopolis’e Theodosius Dikilitaşı

Karnak Tapınağı Mısır’ın Luksor şehrinin 2,5 km kuzeyinde, küçük bir köy olan El-Karnak’ta yer alır. Tapınak , dünyada bugüne kadar inşa edilmiş en geniş yapıdır.İçerisinde birçok tapınak barındıran Karnak Tapınağına her gelen firavun (yaklaşık 30 firavun) kendinden izler bırakmak için tapınağa bir şeyler eklemiştir. Bu nedenle Karnak'ın yapımı 2000 yıldan fazla sürmüştür.

Karnak tapınağı, bir mimarlık ve kabartma sanatı hazinesi gibidir. Karmak'ın süsleme sanatı kabartmadan çok kazımadır. Hipostil salonunda yaklaşık 134 sütun vardır. Karnak'ta 8000 adak taşı,450 heykel ve 10'a yakın sfenks bulunur. Ayrıca Kraliçe Hatcepsut‘a ait, 29.5 metre yükseklikte 322 ton ağırlığındaki, dikilitaş yer alır.

Karnak -Dikilitaş

Günümüzde Sultanahmet meydanında bulunan Theodosius Dikilitaşı da Orijinal halinde Karnak Amon-Ra tapınağının önünden alınarak getirilmiştir.

Konstantinopolis’e getirilecek olan bu anıt nedensizce limanda uzun süre bekletilmiştir. Sonra İmparator Julianus’un emriyle (361-363) bir gemiye yüklenerek Konstantinopolis’e getirilir. Buraya ulaşması kırk yıl kadar süren anıt, İmparator I. Theodosius döneminde (379-395) 390 yılı civarında bugünkü yerine dikilir. Bu nedenle dikilitaş, Theodosius Sütunu olarak da anılır.

Firavun III. Tutmosis (M.Ö. 1502-1488) adına yaptırılan dikilitaşın bir de ikizi vardır. Her iki dikilitaş da Büyük Constantinus zamanında (324-337) bulundukları mabedin önünden alındıktan sonra biri Roma’ya, diğeri Konstantinopolis’e gönderilmek üzere İskenderiye Limanı’na nakledilmişlerdir. Yalnız Costantinopolis'e getirilecek obelisk (Dikilitaş) yerinden sökülürken 6 metrelik bir parçası kırılır, geriye 18.5 metrelik parçası kalır. 2005 yılında yapılan kazılar esnasında dikilitaşın kırık parçası bulunmuştur.

Dikilitaş’ın üzerinde (dört cephesinde) hiyeroglifler yer almaktadır.

Kuzeybatı cephesi

“18. sülaleden Yukari ve Asağı Mısır’ın sahibi 3. Tutmosis, Tanrı Amon’a kurbanını sunduktan sonra Horus’un yardımıyla bütün denizleri ve nehirleri hükmü altına alarak hükümdarlığının otuzuncu yılı bayramında bu sütunu daha nice zamanların getireceği bayramlar için yaptırdı ve dikti.”

Kuzey cephesi

“Gizli ve kutsal ismin her tecellisine mazhar olan tanrı Amon’a kurbanını büyük bir acz içinde sunduktan sonra, ondan yardımlar dilenerek güneyin dostu, dinin nuru iki tacın (Aşağı ve Yukarı Mısır) sahibi, kudretli hükümdar ülkesinin sınırlarını Mezopotamya’ya kadar götürmeye azmetti.”

Güneydoğu cephesi

“Güneşin doğduğu sırada sahip olduğu altın renkleri dünyaya yayan Horus’un verdiği kuvveti, serveti, kuvvetli sevgi, saygıyı taşıyan ve Aşağı ve Yukarı Mısır’ın tacına sahip olan ve bizzat Güneş tarafından seçilmiş olan firavun, bu eseri babası Ra için yaptırdı.”

Güney Cephesi

"Tanrı Horus’un lütfuna mazhar olan ve Güneş’in oğlu unvanını taşıyan Aşağı ve Yukarı Mısır’ın hükümdarı olan firavun, kudret ve adaletle bütün ufuklara nur saçtı. Ordusunun önüne geçti. Akdeniz’de dolaştı, bütün dünyayı mağlup etti. Sınırlarını Naharin’e kadar yaydı. Mezopotamya’ya azimle gitti, büyük savaşlar yaptı".

Dikilitaş’ın Kaidesi

Dikilitaş’ın Kabartmalarla süslü mermer kaidesi iki kademeden oluşmaktadır. En alt kısımda Dikilitaş’ın Hipodrom’a getirilişi ve halatlar yardımıyla bir rampa üzerinden destek alınarak nasıl dikildiği tasvir edilmektedir.

Diğer kademede ise imparator Theodosius’un hayatını anlatan kabartmalar vardır. Kabartmaların bir yüzünde yarım daire şeklinde bir kemerin altında oturur vaziyette dört figür bulunmaktadır; içlerinde en iri olanı imparator Theodosius, solundaki Batı Roma İmparatoru II.Valentinianus, sağında oğlu Arkadius ve onun yanında da en küçük oğlu Honorius yer alır. Oturdukları yerin altında ise eğilmiş olarak karşılıklı iki yönde imparatora yönelmiş Persler ve Germenler bulunmaktadır. Giyimlerine göre solda sivri başlıkları olan dört kişi Perslerden, sağ taraftaki pelerinli dört figür Germenlerdendir. Ellerinde imparatora sunmak üzere getirdikleri hediyeleri tutmaktadırlar. Bir başka yüzde ise imparator kathisma’da bu kez ayaktadır ve elinde birinciye vereceği çelengi tutmaktadır.

Dikilitaşın kaidesinde yer alan yazılarsa Doğu Roma İmparatorluğunda adet olduğu üzere Grekçe ve Latince yazılmış. Grekçe yazı bir anlatıcı ağzından şöyle diyor:

“Devamlı bir suretle yerde duran bu taşı dikme cesaretini İmparator Theodosius gösterdi ve yardımına Proclus çağrıldı. Bu şekilde otuz iki günde yerine dikildi.”

Latince metin ise taşın ağzından yazılmıştır:

“Önceleri direnmiştim; fakat yüce efendimizin emirlerine itaat ederek, yenilen tiranlar üzerinde zafer çelengini taşımam gerekti. Her şey Theodosius ve onun kesintisiz sülalesine boyun eğiyor. Bana da galip geldiler ve reis Proclus’un idaresi altında otuz günde yükselmeye mecbur oldum.”

Theodosius Sütunu 18.5 metre boyunda olup kaidesi ile birlikte 24.8 metreye ulaşır. Pembe granitten yapılan dikilitaş 200 ton ağırlığındadır.

Kaynak

İstanbul Tarihi ve Yapıları, Nea Roma Constantinople, İbrahim Sağlam

https://www.neoldu.com/

http://merakediyorumgrubu.blogcu.com/

http://bugraderci.blogspot.com/

Yorumlar (0)
18°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 29 Mayıs 2020
İmsak 03:34
Güneş 05:29
Öğle 13:07
İkindi 17:05
Akşam 20:34
Yatsı 22:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Günün Karikatürü Tümü