Galata'dan Geçenlerden Para alan Köprü Tahsildarları

Köprü Tahsildarları

KÜLTÜR SANAT 06.02.2019, 09:16 06.02.2019, 10:28 BERKE EREN
500
Galata'dan Geçenlerden Para alan Köprü Tahsildarları

Galata Limanı

“İstanbul limanında demirli gemiler, Pera ve Tophane tepelerinin sağladığı barınaktan yararlandıkları için bu kara rüzgârdan korkmazlar. Ama gündoğusu ya da günbatısı rüzgârı sert ve özellikle gece estiğinde, ağzı doğuya, dibi batıya bakan limanın sularını şiddetle çalkalar; gemilerin birbirine vurmasına yol açar ve tayfaları manevralar yapmaya zorlar.

Bunun sıkıntısını yalnız onlar çekmezler. Böyle zamanlarda, İstanbul’daki ve limanı çevreleyen mahallelerdeki evlerde tayfaların gürültüsünden uyanmamak için, uykuya iyicedalmış olmak gerekir.

Her yerden denizcilerin, limandan yükselip kentin tüm tepelerine ve çevresine dağılan uğultuları duyulur. Sonra, sokaklarda yaşayan bir sürü köpek, tayfaların gürültüsüne uluma ve havlamalarla cevap verir. Hepsi birleşince, ancak bir kent yağmalanırken duyulan çığlıklara benzeyen bu korkunç patırtı, İstanbul’da ilk kez uyuyanlar üstünde yatıştırılması imkânsız bir korkuya yol açar.”

Köprü tahsildarları...

“Köprü tahsildarları vardı. Gece gündüz sıra sır beyaz gömleklerle dizilirler köprünü iki başına.Giriş yerlerine, yolu keserler kuş uçurtmazlar.Başlarının üstünde uçuşan kuşlardan bile metelik koparmaya çalışırlar. Her geçenin yakasına yapışırlar, boğazına sarılırlar:

- Onluğu!

- Meteliği!

- Ulan kopil!.. Köprü parası.

- Utanmıyor musun efendi, on paracık bu?

- Kılığına, kıyafetine bak şu züppenin, onluktan kaçıyor!

- Ahmed şu hocayı yakala!

- Bezirgân, bezirgân!.. Meteliği!

- Bir de hanımefendi gûya... Çalımına bak... Tek metelik bu be!..

Binbir küfür, binbir kavga burada. Altalta üstüste boğuşma da var. Kovalamaca da eksik değil. Para vermeden geçmek, işi bir biçimine getirip tahsildar kordonunu yarmak, meteliği kurtarmak isteyenlerin, hele meteliğe muhtaç olanların hali yamandı.

 Bu suretle toplanan paraları tahsildarlar gömleklerinin önündeki ceplerine doldururlar,götürüp iki taraftaki tahta barakalarda dört gözle bekleşen veznedarlara teslim ederlerdi.”

Her geçen on para ödüyor…

“Haliç üzerinde uzanan ve Galata’yı İstanbul’a bağlayan köprü görülebilecek en enteresan ve en eğlenceli yer.

Burada hiç bitmeyen bir hareket, her cinsten insanın sonu gelmez bir gidişi var. İtişerek yürünüyor, fakat ne bağırış var, ne de kavga. Her geçen on para ödüyor. Bu belki çok az bir şey ama, toplandığı zaman Osmanlı hazinesi için, küçümsenmeyecek bir gelir oluyormuş.”

“Rehberimiz bizi iki atın koşulmuş olduğu bir arabaya götürüyor. Arabacıya da Galata Köprüsü’ne çekmesini söylüyor. Hayal kırıklığı içinde arabaya oturuyoruz.

Mısır’daki gibi hadım ağaların refakat ettiği, müjdecilerin önden yol açtığı bir taht-ı revan tahayyül etmiştik biz. Halbuki arabaya bindirildik. Çok uzun olan köprü, üzerinden geçen trafik yükü sebebiyle salıncak gibi sallanıyor.

Köprünün başında geçiş parası ödüyoruz. Bizimle aynı istikamete giden veya karşı istikametten gelen bir yaya ve vasıta kalabalığının içinde buluyoruz kendimizi.Kırmızı fesler köprüyü gözümüzün alabildiği mesafelere kadar renklendiriyor, acayip bir manzara bu; kırmızı başlıklar giymiş, sürekli hareket halindeki kafalar sanki üzerinde al gelinciklerin yüzdüğü upuzun bir nehir gibi. “

Tünelin açılış merasimi

“Tünelin açılış merasimi 17 Ocak 1875 tarihinde yapılmıştır. Bu vesile ile büyük bir tören düzenlenmişti. Tören öğle vakti başlayacağı halde bundan çok daha önceki saatlerde Galata ve Beyoğlu’nda büyük bir kalabalık birikmişti. İnsanlar bir yandan törenin yapılmasını beklerken diğer yandan araba ve yaya olarak tören yerlerine gelen üst düzey davetlileri seyrediyorlardı. Kış mevsiminde olunmasına rağmen hava oldukça güzeldi. Bu arada seyirciler arasında Türk kadınlarının da çok sayıda olarak bulunmaları dikkat çekiyordu.Beyoğlu istasyonunun içi ve dışı fevkalade güzel bir şekilde süslenmişti. Orkestra müzik çalıyor, üniformalı görevliler sağa-sola koşuşturuyor, makinelerin gürültüsü ise diğer hepsini  bastırıyordu.”

Kaynaklar

  • Sadri Sema, Eski İstanbul’dan Hatıralar, İletişim Yayınları, 1991.
  • Zaman Tünelinde Beyoğlu Kent Müzesine Doğru...6. Daire-i Belediye’den
  • Beyoğlu Belediyesi’ne 155 Yıl dan alıntıdır.
  • Durand De Fontmagne, Kırım Harbi Sonrasında İstanbul, Tercüman Yayınları, 1977.
  • K. Hamsun - H.C. Andersen, İstanbul’da İki İskandinav Seyyah, Yapı Kredi Yayınları, 1995.
  • Vahdettin Engin, Tünel, Simurg Yayınları, 2000.
  • Josephus Grelot, İstanbul Seyahatnamesi, Pera Turizm ve Ticaret A.Ş, 1998.
Yorumlar (0)
22°
açık
Namaz Vakti 13 Temmuz 2020
İmsak 03:40
Güneş 05:36
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:44
Yatsı 22:30
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Athletic Bilbao 36 51
8. Real Sociedad 35 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 35 32
20. Espanyol 36 24