Şeyh Süleyman Mescidi'nde pagan mezarı

Fatih Zeyrek’te bulunan tarihi Şeyh Süleyman Mescidi’nin bodrumunda 1700 yıllık ‘Pagan Mezarı’ denilebilecek bir mezar ortaya çıkarıldı.

Camiler 30.05.2018, 08:56 30.05.2018, 09:10 BERKE EREN
3735

İstanbul'da pagan mezarı

Fatih Zeyrek’te bulunan tarihi Şeyh Süleyman Mescidi’nin bodrumunda 1700 yıllık ‘Pagan Mezarı’ denilebilecek bir mezar ortaya çıkarıldı. Türk ve İtalyan uzmanlar tarafından özenle restore edilen tarihi caminin çatısındaki Bizans amphoraları da koruma altına alındı.

Nihat ULUDAĞ ÖZEL HABER

İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürü Mürsel Sarı, arkeologları dahi heyecanlandıran Şeyh Süleyman Mescidi’nde yapılan restorasyon çalışmasını Habertürk’e anlattı.

TÜRK VE İTALYAN UZMANLAR RESTORE ETTİ

Mürsel Sarı, “Restorasyon çalışmaları, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile İtalya’dan Assorestauro, ICE, Emiglio Romagna ortak girişimi ile yapılan protokol dahilinde, Türkiye ve İtalya’nın teknik ve teknolojilerinin paylaşıldığı, MED ART 1 kapsamında 25 Eylül 2013 yılında başlanmış, restorasyon süreci 07.11.2016 tarihinde tamamlanmıştır. Şeyh Süleyman Mescidi, İstanbul’da “Zeyrek Dünya Miras Alanı” içinde kalan önemli yapılardan biridir.” Dedi.

OSMANLI DÖNEMİNE AİT YAZI VE GRAFİTİLER BULUNDU

Mürsel Sarı, “Yapılan restorasyon çalışmasıyla öncelikle çok ciddi belgelemeler ve Mescidin ön cephesindeki avluda arkeolojik kazılar yapıldı. Cami duvarlarında, İtalyanlarla birlikte yapının sağlamlığına dönük çeşitli araştırmalar yürütüldü. Bu kapsamda dönem analizleri, arkeojeofizik, sismolojik testler ve taramalar, kalemişi araştırma raspaları, aydınlatma ve ısınma için enerji tasarrufu değerlendirmesi, nem analizi, elektrikli tomogfafi, dinamik analizler yapıldı. Duvar içindeki ve sıva altlarındaki boşluklar tespit edilerek, buralara sağlamlaştırma uygulandı. Tam bir bilimsel araştırma yapılarak, sonucunda da restorasyon ve konservasyon uygulamalarına geçildi. Bu sırada mihrap cephesindeki duvarda Osmanlı dönemine ait çeşitli yazılar ve grafitiler ortaya çıkarıldı. Bunların, 19. Yüzyıla ait oldukları tespit edildi. Besmele var mesela yazılar arasında. Tüm yazı ve grafitiler üzerinde küçük konservasyon çalışmaları yapıldıktan sonra bunlar açıkta bırakıldı.” Dedi.

ENERJİ TASARRUFU SAĞLANDI

Sarı, “Yapılan restorasyon çalışmalarının ardından, Isıtma-soğutma sisteminin çözümü konusunda araştırmalar yapıldı. Elektrikli ısıtıcılı bir halıya göre %74, standart bir klimaya göre ise %15 enerji tasarrufu sağlayan ve ışıma yoluyla ısıyı yayan, halının altında kalacak şekilde yükseltilmiş döşeme çözümü geliştirildi. Tüm aydınlatma elemanlarında da enerji tasarrufu sağlandı.” Dedi.

YAPI ÜZERİNDEKİ TÜM DÖNEMLER KORUNDU

Mürsel Sarı: “Mescit ve altındaki mezar odasındaki restorasyon çalışmaları, titiz ve bilimsel bir çalışma ile devam ettirildi. Yapı üzerindeki tüm dönemler muhafaza edilerek, saygın ve uluslararası bir çalışmanın altına imza attık.” dedi.

TARİHİ MESCİT 1700 YAŞINDA

Arkeolog Murat Sav: “Fatih’in Zeyrek semtinde bulunan Şeyh Süleyman Mescidi, aslında Mausoleion denilen bir mezar yapısı ve yaklaşık 1700 yaşlarında. Geç Roma döneminde inşâ edilen yapı kare bir plana sahip. Mescidin üst kısmı ise sekizgen planlıdır. Hem Roma ve hem de Osmanlı döneminde restore edilen yapı, İstanbul’un fethinden sonra Şeyh Süleyman Efendi tarafından tekkeye çevrildi. 18. Yüzyıldaki yangın ve depremlerden etkilendikten sonra tamir edilmiş ve bir de minber eklenerek camiye çevrilmiştir. Caminin mezarlığındaki (haziresindeki) yazıtsız mezar taşının olduğu mezarın Şeyh Süleyman’a ait olduğunu sanıyoruz.” dedi.

MESCİDİN BODRUMUNDA PAGAN MEZARI ÇIKTI

Restorasyon sırasında tarihi mescidin bodrum katında, belki de İstanbul’un günümüze ulaşan ilk Pagan mezar yapısının izlerine ulaşıldı.

Arkeolog Murat Sav: “Geç Roma döneminde inşâ edilmiş olan yapının iki katı daha bulunuyor. Altındaki ilk kat, sekiz nişli bir mezar yapısı. Bu yapıya terminolojide arcosolium denir. Çoklu mezar yapısıdır. Pagan inançlar döneminin mezar yapılarının bir örneğidir arcosoliumlar. Zaten bu yapının net bir inşâ tarihi yok. Benzerlerinden hareketle 4-5. yüzyıllara tarihliyoruz. Mezar yapısında Hıristiyanlığı çağrıştıran herhangi bir sembol, öge vb. yok. Bu durumda yapı, pagan mezarı da olabilir. Böyle bir yapının İstanbul’da bulunuyor oluşu çok önemli. Ayrıca ilk Hıristiyanlık dönemlerinde bu tür mezarların kullanımına devam ediliyor. Kaldı ki, İstanbul’da Hıristiyanlığın tutunması yüzyıllar almıştır. Bu süreç boyunca çok sayıda pagan inanca sahip insan vardı kentte. Hatta nişlerden birinin taban döşemesinde kullanılan mermer parça, aslında adak kanının akıtılması için yapılmış bir sunağa ait olmalı. Mezar yapısının içi dolu olduğundan bu parça görünmüyordu; çalışma esnasında keşfettik. Mezar yapısı içinde olması gereken mezarlarsa ne yazık ki muhtemelen Bizans döneminde yağmalanmış görünüyor.” dedi.

Mezar yapısının, yani arcosoliumun altında da üstü tonozla örtülü küçük bir hacim bulunduğunu ve bu hacmin proje çalışması sırasında keşfedildiğini anlatan Sav, “Mescidin altında, sekiz nişli bir mezar odası bulunuyor. Varlığı bilinse de teknik olarak çalışılmayan mezar odası harabe haldeydi. Ne yazık ki geçmişte herhangi bir müdahale görmemişti. Proje çerçevesinde, mezar odasında da çalışıldı. Yine koruma prensibinden hareket edilerek, zemindeki kısmi göçmelerin onarımı dışında yeni bir müdahalede bulunulmadı bu bölümde.” Dedi.

TARİHİ MESCİDİN ÇATISINDA BİZANS AMPHORALARI ÇIKTI

Murat Sav: “Restorasyon kapsamında yapı çevresinde bazı kazı çalışmaları yapıldı. İlk kazı çalışması alışılageldiği bir noktada değil, yapının kubbesinin eteğinde yapıldı. Son derece titizlikle devam ettirilen kazı çalışmalarında kubbenin eteğini tümüyle kuşatan amphoralar ortaya çıkarıldı. Çeşitli tiplerdeki amphoralar bulundukları şekilde korundular. Kubbe eteğine daha fazla yük binmemesi için tercih edilen ve tamamen hafifletme amaçlı olarak eteğe konan amphoraların Bizans dönemine ait oldukları tespit edildi.” dedi.

Yorumlar (1)
misafir 2 yıl önce
yapanların eline sağlık,çok güzel bir haber olmuş
25°
açık
Namaz Vakti 04 Temmuz 2020
İmsak 03:32
Güneş 05:30
Öğle 13:14
İkindi 17:13
Akşam 20:47
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Alanyaspor 30 48
7. Fenerbahçe 29 46
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. M. United 33 55
5. Chelsea 32 54
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 32 47
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 34 38
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24
Günün Karikatürü Tümü