Kapat
 
 Firmanı Ekle - Arama Arşivi - Site İçi Arama:      


  Tüm İlçeleri
 Adalar
 Avcılar
 Bağcılar
 Bahçelievler
 Bakırköy
 Bayrampaşa
 Beşiktaş
 Beykoz
 Beyoğlu
 Büyükçekmece
 Çatalca
 Eminönü
 Esenler
 Eyüp
 Fatih
 Gaziosmanpaşa
 Güngören
 Kadıköy
 Kağıthane
 Kartal
 Küçükçekmece
 Maltepe
 Pendik
 Sarıyer
 Silivri
 Sultanbeyli
 Şile
 Şişli
 Tuzla
 Ümraniye
 Üsküdar
 Zeytinburnu
  Gazete Oku
 Akşam
 Birgün
 Bugün
 Cumhuriyet
 Evrensel
 Güneş
 Halka Tercüman
 Hürriyet
 Kurultay
 Milli Gazete
 Milliyet
 Ortadoğu
 Radikal
 Sabah
 Star
 Şok Gazetesi
 Takvim
 Türkiye
 Vakit
 Vatan
 Yeni Asya
 Yeniçağ
 Yeni Mesaj
 Yeni Şafak
 Zaman
  Önemli Adresler
 118 Rehber
 Adsl Kota Bilgi
 Askerlik İşlemleri
 Aöf Sonuçları
 Çalıntı Oto Sorgu
 Ehliyet Sonuçları
 IETT Seferleri
 Igdaş Borç Sorma
 Iski Borç Sorma
 Kpss Sonuçları
 M.E.B Sınav Sonuç
 Pasaport Başvurusu
 Piyango Sonuçları
 Sahte Para Sorgu
 Sayısal Loto
 Ssk Gün Hesabı
 Sürücü Puanı Sorgu
 Tc No Sorgu
 Tren Bilet Satış
 Vergi No Sorgu
 Önemli Telefonlar
 Ösym Sonuçları

Teşvikiye, Nişantaşı

Tarih: 26.02.2012

Teşvikiye, Nişantaşı, Refik Halid Bir Ömür Boyunca'da mı anlatır, başka bir eserde mi okumuştum, Nişantaşı'ndaki köşebaşı pastanede edebiyat adamlarının, hem de kerli ferli yazarların akşam çayı!



SELİM İLERİ
Refik Halid Bir Ömür Boyunca'da mı anlatır, başka bir eserde mi okumuştum, Nişantaşı'ndaki köşebaşı pastanede edebiyat adamlarının, hem de kerli ferli yazarların akşam çayı!
Galiba Refik Halid anlatıyordu, pastanenin adını da vermişti. Valikonağı Caddesi'nden Ihlamur'a inerken, solda köşebaşındaydı o pastane. 1980'lere kadar varlığını korudu.

Refik Halid, Yakup Kadri, Abdülhak Şinasi, Mithat Cemal Kuntay, başkaları gelirlermiş. Haftanın belli bir günü. Sonra ölenler kalanlar filan, topluluk dağılmış. Akşamüstü birkaç saat, çay, tuzlu çörekler, pasta. Kim bilir neler konuşuluyordu...

Yıllarca önünden geçtim o pastanenin. Babacan bir köhnemişliği vardı. Teşvikiye'de oturduğumuz uzun yıllar; Muradiye Bayırı Sokağı'ndaki Ocak Apartmanı'ndan çıkar, Nişantaşı'na yürürdüm, hep ara, arka sokaklardan. Bazan Ihlamur'a indiğim de olurdu.

Ihlamur'un 1930'lardaki halini kimin kaleminden okuduğumu gayet iyi hatırlıyorum. Muazzez Tahsin Berkand Bülbül Yuvası adlı romanına hüzün verici bir yağmurla başlar. Küçük bir kız çocuğu -sonradan Bülbül Yuvası'nın baş kişisi olacak genç kız- yağmur altında koşmaktadır. Yoksul bir kız çocuğu. Herhalde Topağacı'ndan iniyor Ihlamur'a.

Yol, neredeyse bir kır yolu. Evler, neredeyse kır evleri. Hatta bir gecekondu mahallesinin görünümü. Her şey şiddetli yağmurla büsbütün kasvetli olup çıkmış. Bugünkü gözde Topağacı'ndan, gösterişli, gökdelenli, rezidanslı Ihlamur'dan en küçük bir iz yok.

Gerçi Bülbül Yuvası'nı okuduğumda, şimdiki Ihlamur düşlenemezdi bile. Ama Topağacı artık en lüks günlerini yaşıyordu. Çok şaşırmıştım Muazzez Tahsin'in tasvirlerine: Ağaçlar, bakımsız bahçeler, düşkün evler, bir iki göçtü göçecek köşk! Her biri otuz yıl içinde kaybolup gitmiş. Onların yerine, Topağacı'nda, Halide Edib'in irkilerek 'dev kibrit kutusu' dediği apartmanlar inşa edilmiş.

Biz Teşvikiye'ye 1960'ların ilk yarısında taşınmıştık. Hâlâ postaneli bir Teşvikiye. O semt postanesinden ne çok mektup postalamışımdır. Hemen karşısında, yeni açılmış Bahar Pastanesi; bitişiğindeyse 'pötifur'larına bayıldığım Kıyık Pastanesi. Caddeden Maçka'ya doğru yürüyün, İzmir Palas'ta Bülbül Yuvası romancısı Muazzez Tahsin Hanım oturuyor ve İzmir Palas İstanbul'un en güzel apartmanlarından biri.

Hemen ekleyeyim: Yarım yüzyıl sonra da, handiyse yarım yüzyıl, İzmir Palas bugün, benim için, hâlâ İstanbul'un en zarif apartmanı. O zamanlar kapısının önüne kadar gider, o kadar geniş apartman girişinin ucundaki renkli camlara hayranlıkla bakardım.

Bütün bunlar, böyle bölük pörçük, böyle dağınık, nerden aklına geldi diye sorabilirsiniz. Okumakta olduğum çok hoş bir roman yarattı çağrışımları. İbrahim Yıldırım'ın Nişantaşı Suare (bir monolog)'unu okuyorum. Bir iki hafta önce Doğan Kitap yayınladı Nişantaşı Suare'yi.

Çok hoş bir roman dedim, pekiştirmek isterim, çok güzel, çok etkileyici, önemli bir roman. Besbelli, çıtası yükselerek sürüp gidecek. Bence İbrahim Yıldırım'ın olgunluk yapıtı, bir başyapıt.

Nişantaşı Suare ilginç bir tespitle başlıyor:

"(...) Kitabın kapağında 'roman' yazsa da, okuyacağınız metne 'öykü', 'anı', 'anlatı', 'deneme' hatta 'monolog' bile denebilir. Ancak yine de en doğru ad, 'roman'dır. Çünkü roman, yerleşik türler dışındaki yaklaşımlara kapısını her zaman açık tutmuştur."

İbrahim Yıldırım bu 'açık tutuş'tan yararlanıyor ve Nişantaşı'nı, İstanbul'un gözde semtini dünüyle, bugünüyle romanlaştırıyor. Başka roman kişileri elbette var ama, eserin baş kişisi hiç şüphesiz Nişantaşı. Dünkü Nişantaşı'ndan bugünküne yol alış ise romanın -bir anlamda- konusu. Sivri dilini tutamayan anlatıcı, bugünün semt sakinlerini belki sinirlendirebilir. Sivri dilden hoşlananlar içinse, bir ironi ırmağı Nişantaşı Suare.

Nişantaşı'nı koruma ve yaşatma amacındaki derneğin düzenlediği hayır gecelerinin ilkinde bugünün panoraması çiziliveriyor; şöyle diyor anlatıcı: "Birinci gecede sahnede popüler şarkılarıyla ün yapmış semtimiz sakini hanımefendi vardı... ve tabii ki beğeniyle izlenip coşkuyla alkışlandı. Gerçi içinde bulunduğumuz ayın anlamına, etkinliğin yaklaşımına uygun olsun diye repertuvara alınan üç kanto biraz sakil kaçtı ama olsun, salon lebalep doluydu."

Nerden nereye; sevgili arkadaşım İbrahim Yıldırım'ın merhametsiz alaycılığı, bana Maçka Taşlık Gazinosu gecelerimi hatırlattı. Söylemem yersiz, hiçbir benzerlik yok.

Güzel gecelerdi. As solist Behiye Aksoy; "Bir Garip Yolcu"yla inliyor Maçka Taşlık, çıtı pıtı Behiye Aksoy mikrofonu son anda bırakıyor, o ne hançere!

Behiye Aksoy'dan önce, Sadri Alışık sahnedeydi, kırdı geçirdi. Oysa Sadri Bey gazino programlarından hiç hoşlanmazdı. Kuliste görecektiniz: İşkenceye uğramış bir trajedyen! Sahnede, son anda, intikamını alıyor, Bora Ayanoğlu'nun bestesi "Güller ve Dudaklar"ı söylüyor. Gönül Akkor kadar iyi yorumlayamıyor tabiî, ne var ki şarkının olanca içliliğini duyumsatıyor.
Çolpan İlhan-Sadri Alışık çifti Valikonağı Caddesi'nde oturuyorlar, Sevda Ferda Amerikan Hastanesi'nin arkasındaki Güzelbahçe Sokağı'nda. Akşamları Maçka Taşlık'a birlikte gidiliyor. Sevda Ferda solist altı; görkemli bir duruşu, daha doğrusu bir uzaklığı var sahnede. Evet, görkemli bir uzaklık.

Ajda Pekkan'ı unuttuğum sanılmasın. Henüz 'süper star' denmiyor Ajda Pekkan'a; ama bugün -ben yaştakileri- sayısız anıya alıp götüren şarkıları söylüyor, o zaman hepsi yepyeni şarkılar...

İbrahim Yıldırım, Abdülmecid'in dikilmesini emrettiği nişan taşından Rumeli Caddesi'ne uzanıyor. Anlatıcının söylemindenmişçesine, sivri dilini tabiî yine tutamayarak ve bu sivri dili romana çok yaraşıyor:

"Menzil taşınız, aslında yüz elli yılın tozunu, külünü, bilgisini yüklenmiş bir bilgedir. Dikilmesini emrettikten bir süre sonra (otuz sekiz yaşında) ölen Abdülmecid Han'ın acısıyla malûldür. Diğer padişahların diktirdiği menzil taşlarından daha kısa olan bu alçakgönüllü tarihsel çıkıntı, geçmişe ait ağırlıkların yanı sıra 'şimdi'nin de bir sürü sıkıntısını-tuhaflıklarını günbegün yüklenip iyice ağırlaşmaktadır. Ruh ve mâna bakımından tamamen çöküp gitmeden ona gerçek anlamda özen göstermeliyiz."

İtiraf edeyim ki, Teşvikiye'de oturduğumuz dönemde, dört yol ağzındaki taşın Abdülmecid tarafından diktirildiğinden haberim yoktu. Merak da etmemişim herhalde. Soyut bir heykel, yontu gibi gelirdi mi bana bu taş?..

Sonra Rumeli Caddesi boyunca yürüyorum. Ortaokuldayım. Şurada Ömür Pastanesi. (Teşvikiye'de, Nişantaşı'nda ne kadar çok pastane varmış. Nur'u hatırlıyorum, Dezire'yi...) Ömür'ün adı meşhur Ömür Yoğurdu'yla mahkemelik olacak. Pastane dâvayı kaybediyor ve Ömür bu kez Kapris oluyor, adamakıllı mânîdar bir ad değişikliği. Orta sondayken Kapris'te yaz günleri limonata filan içiyoruz.

Biraz daha yukarıda, Osmanbey'e doğru, okul arkadaşım Yaşar İlkvaş'ın teyzesi Nazıme Hanım oturuyor. Rumeli Caddesi'ndeki son kâgir evlerden, üç katlı, çatı katı üçgen pencereli küçümen dördüncü kat. Nazıme Hanım harikulâde lezzetli patlıcanlı börek yapıyor, Selânik mutfağından. Közlenmiş patlıcanlı börek, kek, ve akşam çayı. (Yol aldıkça Nişantaşı Suare'de bu soy evlere, kişilere rastlayacaksınız.) Yaşlı Nazıme Hanım koca kâgir evde tek başına oturuyor.

Biliyorum, değişiyordu bir şeyler. Fakat çok gençtik, dikkat etmiyorduk, umurumuzda değildi.

İbrahim Yıldırım'ın anlatıcısı kocamış; sitem etmeden duramıyor.

Mutlaka okuyun Nişantaşı Suare'yi. Bir bakıma Türkiye'nin yenileşme macerasını okuyacaksınız.




Etiketler: Teşvikiye, Nişantaşı SELİM İLERİ - 25, 02, 2012 Refik Halid Bir Ömür Boyuncada mı anlatır, başka bir eserde mi okumuştum, Nişantaşındaki köşebaşı pastanede edebiyat adamlarının, hem de kerli ferli yazarların akşam çayı! Galiba Refik Halid anlatıyordu, pastanenin adını da vermişti, Valikonağı Caddesinden Ihlamura inerken, solda köşebaşındaydı o pastane, 1980lere kadar varlığını korudu, Refik Halid, Yakup Kadri, Abdülhak Şinasi, Mithat Cemal Kuntay, başkaları gelirlermiş, Haftanın belli bir günü, Sonra ölenler kalanlar filan, topluluk dağılmış, Akşamüstü birkaç saat, çay, tuzlu çörekler, pasta, Kim bilir neler konuşuluyordu, , , Yıllarca önünden geçtim o pastanenin, Babacan bir köhnemişliği vardı, Teşvikiyede oturduğumuz uzun yıllar; Muradiye Bayırı Sokağındaki Ocak Apartmanından çıkar, Nişantaşına yürürdüm, hep ara, arka sokaklardan, Bazan Ihlamura indiğim de olurdu, Ihlamurun 1930lardaki halini kimin kaleminden okuduğumu gayet iyi hatırlıyorum, Muazzez Tahsin Berkand Bülbül Yuvası adlı romanına hüzün verici bir yağmurla başlar, Küçük bir kız çocuğu -sonradan Bülbül Yuvasının baş kişisi olacak genç kız- yağmur altında koşmaktadır, Yoksul bir kız çocuğu, Herhalde Topağacından iniyor Ihlamura, Yol, neredeyse bir kır yolu, Evler, neredeyse kır evleri, Hatta bir gecekondu mahallesinin görünümü, Her şey şiddetli yağmurla büsbütün kasvetli olup çıkmış, Bugünkü gözde Topağacından, gösterişli, gökdelenli, rezidanslı Ihlamurdan en küçük bir iz yok, Gerçi Bülbül Yuvasını okuduğumda, şimdiki Ihlamur düşlenemezdi bile, Ama Topağacı artık en lüks günlerini yaşıyordu, Çok şaşırmıştım Muazzez Tahsinin tasvirlerine: Ağaçlar, bakımsız bahçeler, düşkün evler, bir iki göçtü göçecek köşk! Her biri otuz yıl içinde kaybolup gitmiş, Onların yerine, Topağacında, Halide Edibin irkilerek dev kibrit kutusu dediği apartmanlar inşa edilmiş, Biz Teşvikiyeye 1960ların ilk yarısında taşınmıştık, Hâlâ postaneli bir Teşvikiye, O semt postanesinden ne çok mektup postalamışımdır, Hemen karşısında, yeni açılmış Bahar Pastanesi; bitişiğindeyse pötifurlarına bayıldığım Kıyık Pastanesi, Caddeden Maçkaya doğru yürüyün, İzmir Palasta Bülbül Yuvası romancısı Muazzez Tahsin Hanım oturuyor ve İzmir Palas İstanbulun en güzel apartmanlarından biri, Hemen ekleyeyim: Yarım yüzyıl sonra da, handiyse yarım yüzyıl, İzmir Palas bugün, benim için, hâlâ İstanbulun en zarif apartmanı, O zamanlar kapısının önüne kadar gider, o kadar geniş apartman girişinin ucundaki renkli camlara hayranlıkla bakardım, Bütün bunlar, böyle bölük pörçük, böyle dağınık, nerden aklına geldi diye sorabilirsiniz, Okumakta olduğum çok hoş bir roman yarattı çağrışımları, İbrahim Yıldırımın Nişantaşı Suare (bir monolog)unu okuyorum, Bir iki hafta önce Doğan Kitap yayınladı Nişantaşı Suareyi, Çok hoş bir roman dedim, pekiştirmek isterim, çok güzel, çok etkileyici, önemli bir roman, Besbelli, çıtası yükselerek sürüp gidecek, Bence İbrahim Yıldırımın olgunluk yapıtı, bir başyapıt, Nişantaşı Suare ilginç bir tespitle başlıyor: (, , , ) Kitabın kapağında roman yazsa da, okuyacağınız metne öykü, anı, anlatı, deneme hatta monolog bile denebilir, Ancak yine de en doğru ad, romandır, Çünkü roman, yerleşik türler dışındaki yaklaşımlara kapısını her zaman açık tutmuştur, İbrahim Yıldırım bu açık tutuştan yararlanıyor ve Nişantaşını, İstanbulun gözde semtini dünüyle, bugünüyle romanlaştırıyor, Başka roman kişileri elbette var ama, eserin baş kişisi hiç şüphesiz Nişantaşı, Dünkü Nişantaşından bugünküne yol alış ise romanın -bir anlamda- konusu, Sivri dilini tutamayan anlatıcı, bugünün semt sakinlerini belki sinirlendirebilir, Sivri dilden hoşlananlar içinse, bir ironi ırmağı Nişantaşı Suare, Nişantaşını koruma ve yaşatma amacındaki derneğin düzenlediği hayır gecelerinin ilkinde bugünün panoraması çiziliveriyor; şöyle diyor anlatıcı: Birinci gecede sahnede popüler şarkılarıyla ün yapmış semtimiz sakini hanımefendi vardı, , , ve tabii ki beğeniyle izlenip coşkuyla alkışlandı, Gerçi içinde bulunduğumuz ayın anlamına, etkinliğin yaklaşımına uygun olsun diye repertuvara alınan üç kanto biraz sakil kaçtı ama olsun, salon lebalep doluydu, Nerden nereye; sevgili arkadaşım İbrahim Yıldırımın merhametsiz alaycılığı, bana Maçka Taşlık Gazinosu gecelerimi hatırlattı, Söylemem yersiz, hiçbir benzerlik yok, Güzel gecelerdi, As solist Behiye Aksoy; Bir Garip Yolcuyla inliyor Maçka Taşlık, çıtı pıtı Behiye Aksoy mikrofonu son anda bırakıyor, o ne hançere! Behiye Aksoydan önce, Sadri Alışık sahnedeydi, kırdı geçirdi, Oysa Sadri Bey gazino programlarından hiç hoşlanmazdı, Kuliste görecektiniz: İşkenceye uğramış bir trajedyen! Sahnede, son anda, intikamını alıyor, Bora Ayanoğlunun bestesi Güller ve Dudakları söylüyor, Gönül Akkor kadar iyi yorumlayamıyor tabiî, ne var ki şarkının olanca içliliğini duyumsatıyor, Çolpan İlhan-Sadri Alışık çifti Valikonağı Caddesinde oturuyorlar, Sevda Ferda Amerikan Hastanesinin arkasındaki Güzelbahçe Sokağında, Akşamları Maçka Taşlıka birlikte gidiliyor, Sevda Ferda solist altı; görkemli bir duruşu, daha doğrusu bir uzaklığı var sahnede, Evet, görkemli bir uzaklık, Ajda Pekkanı unuttuğum sanılmasın, Henüz süper star denmiyor Ajda Pekkana; ama bugün -ben yaştakileri- sayısız anıya alıp götüren şarkıları söylüyor, o zaman hepsi yepyeni şarkılar, , , İbrahim Yıldırım, Abdülmecidin dikilmesini emrettiği nişan taşından Rumeli Caddesine uzanıyor, Anlatıcının söylemindenmişçesine, sivri dilini tabiî yine tutamayarak ve bu sivri dili romana çok yaraşıyor: Menzil taşınız, aslında yüz elli yılın tozunu, külünü, bilgisini yüklenmiş bir bilgedir, Dikilmesini emrettikten bir süre sonra (otuz sekiz yaşında) ölen Abdülmecid Hanın acısıyla malûldür, Diğer padişahların diktirdiği menzil taşlarından daha kısa olan bu alçakgönüllü tarihsel çıkıntı, geçmişe ait ağırlıkların yanı sıra şimdinin de bir sürü sıkıntısını-tuhaflıklarını günbegün yüklenip iyice ağırlaşmaktadır, Ruh ve mâna bakımından tamamen çöküp gitmeden ona gerçek anlamda özen göstermeliyiz, İtiraf edeyim ki, Teşvikiyede oturduğumuz dönemde, dört yol ağzındaki taşın Abdülmecid tarafından diktirildiğinden haberim yoktu, Merak da etmemişim herhalde, Soyut bir heykel, yontu gibi gelirdi mi bana bu taş?, , Sonra Rumeli Caddesi boyunca yürüyorum, Ortaokuldayım, Şurada Ömür Pastanesi, (Teşvikiyede, Nişantaşında ne kadar çok pastane varmış, Nuru hatırlıyorum, Dezireyi, , , ) Ömürün adı meşhur Ömür Yoğurduyla mahkemelik olacak, Pastane dâvayı kaybediyor ve Ömür bu kez Kapris oluyor, adamakıllı mânîdar bir ad değişikliği, Orta sondayken Kapriste yaz günleri limonata filan içiyoruz, Biraz daha yukarıda, Osmanbeye doğru, okul arkadaşım Yaşar İlkvaşın teyzesi Nazıme Hanım oturuyor, Rumeli Caddesindeki son kâgir evlerden, üç katlı, çatı katı üçgen pencereli küçümen dördüncü kat, Nazıme Hanım harikulâde lezzetli patlıcanlı börek yapıyor, Selânik mutfağından, Közlenmiş patlıcanlı börek, kek, ve akşam çayı, (Yol aldıkça Nişantaşı Suarede bu soy evlere, kişilere rastlayacaksınız, ) Yaşlı Nazıme Hanım koca kâgir evde tek başına oturuyor, Biliyorum, değişiyordu bir şeyler, Fakat çok gençtik, dikkat etmiyorduk, umurumuzda değildi, İbrahim Yıldırımın anlatıcısı kocamış; sitem etmeden duramıyor, Mutlaka okuyun Nişantaşı Suareyi, Bir bakıma Türkiyenin yenileşme macerasını okuyacaksınız,
Bu Haber Toplam 771 Defa Okunmuştur.
Facebook hesabınızla yorum yapın, Onay Beklemeyin!
   
Henüz Bu Konu Hakkında Herhangibir Yorum Yapılmamış. Yorum Yapmak İstiyorsanız Tıklayınız!
Toplam Yorum Sayısı: 0

Copyright © 2006-2014 Tüm hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
E-Posta: istanbulburda[@]gmail.com
Etik Anlayışımız! - Site Haritası